Czek jest to papier wartościowy wystawiony w formie ściśle określonej przez prawo czekowe, w którym wystawca czeku poleca bankowi zapłatę określonej sumy. W obrocie krajowym używany jest jako powszechnie ceniony i uniwersalny środek płatniczy.
Czek umożliwia bardzo wygodne dysponowanie zgromadzonymi na koncie środkami zarówno właścicielowi rachunku, jak i osobom przez niego wskazanym. Posiada również status dokumentu zwiększającego wiarygodność wystawcy (trasanta) wobec wierzyciela.
Prawa z czeku mogą być przenoszone na inne osoby przez indos. Może to uczynić zarówno remitent czeku, jak i każdy kolejny jego posiadacz. Czek może zostać przedstawiony do zapłaty w określonym czasie od daty wystawienia widniejącej na czeku, tj.:
Uwzględniając różne formy rozliczeń oraz różne formy obrotu czekowego można wyróżnić 3 rodzaje czeków:
Czek umożliwia bardzo wygodne dysponowanie zgromadzonymi na koncie środkami zarówno właścicielowi rachunku, jak i osobom przez niego wskazanym. Posiada również status dokumentu zwiększającego wiarygodność wystawcy (trasanta) wobec wierzyciela.
Prawa z czeku mogą być przenoszone na inne osoby przez indos. Może to uczynić zarówno remitent czeku, jak i każdy kolejny jego posiadacz. Czek może zostać przedstawiony do zapłaty w określonym czasie od daty wystawienia widniejącej na czeku, tj.:
- czek krajowy (czyli czek wystawiony i płatny w złotych polskich na terenie Rzeczpospolitej Polskiej) musi być przedstawiony do zapłaty najpóźniej w ciągu 10 dni od daty wystawienia wskazanej na czeku
- w przypadku potwierdzenia czeku niezupełnego (nie posiadającego np. daty wystawienia czeku, ale zawierającego co najmniej podpis wystawcy czeku i nazwę „czek” w samym tekście dokumentu) termin przedstawienia do zapłaty wynosi 30 dni od daty potwierdzenia przez BRE Bank, lecz nie później, niż 10 dni od daty wystawienia czeku
Uwzględniając różne formy rozliczeń oraz różne formy obrotu czekowego można wyróżnić 3 rodzaje czeków:
- czek gotówkowy
- czek rozrachunkowy
- czek bankierski
Korzyści
czek gotówkowy:
czek rozrachunkowy:
czek bankierski:
- wypłat z rachunku mogą dokonywać osoby nie uprawnione do dysponowania rachunkiem
- możliwość wskazania na czeku osoby innej niż posiadacz rachunku, uprawnionej do otrzymania gotówki
- możliwość wystawiania czeku na okaziciela (na dowolną osobę)
czek rozrachunkowy:
- zwiększenie wiarygodności wystawcy wobec wierzyciela przy potwierdzeniu czeku
- importerzy posługujący się czekiem rozrachunkowym potwierdzonym i niezupełnym mogą regulować należności wobec urzędów celnych
czek bankierski:
- wysoka wiarygodność dla kontrahenta – środki na zapłatę czeku nie podlegają zajęciu komorniczemu w przypadku upadłości zobowiązanego
Przykład 1. Czek rozrachunkowy potwierdzony niezupełny
Elbrus, Klient BRE Banku, importer stali kwasoodpornej, chce uregulować należność w Urzędzie Celnym, przy odprawie na granicy. Jednak w momencie uzgadniania każdorazowej dostawy samochodem ciężarowym nie zna dokładnej kwoty należności. Dopiero przy przekraczaniu granicy może oszacować jej wielkość. Równocześnie firma Elbrus nie chce dokonywać płatności gotówką, ponieważ wiązałoby się to z przekazywaniem za każdym razem pracownikowi dość dużej kwoty.
Elbrus mógłby dokonać zapłaty przelewem, ale wówczas musiałby złożyć przelew wcześniej i z góry znać kwotę zobowiązania. Niestety dokładne wyznaczenie kwoty cła jest niemożliwe, zdarza się, że stal jest ważona, a ewentualna różnica w wadze towaru spowodowałaby zmianę wysokości kwoty do zapłacenia.
Doradca z BRE Banku zaproponował firmie Elbrus następujące możliwości opłacenia cła:
Firma Elbrus zdecydowała się na regulowanie tego typu należności czekiem potwierdzonym niezupełnym. Dzięki temu może dokonywać każdorazowo zapłaty za transport w sposób elastyczny, szybki i tani. BRE Bank blokuje środki z rachunku firmy w celu zagwarantowania rozliczenia czeku.
Przykład 2. Czek bankierski
Firma StarBox chce uregulować czekiem należność wobec swojego wierzyciela. Nie może jednak użyć czeku własnego, ponieważ kontrahent uważa taki czek za mało wiarygodny, jako że StarBox posiada przejściowe problemy z płynnością.
Doradca BRE Banku zaproponował skorzystanie z czeku bankierskiego, czyli wystawionego przez BRE Bank. Zaletą czeku bankierskiego jest jego wysoka wiarygodność (np. środki na jego zapłatę nie podlegają zajęciu komorniczemu w przypadku upadłości zobowiązanego, bo wystawcą czeku jest BRE Bank). Gwarantuje to bezpieczeństwo kontrahenta.
Elbrus, Klient BRE Banku, importer stali kwasoodpornej, chce uregulować należność w Urzędzie Celnym, przy odprawie na granicy. Jednak w momencie uzgadniania każdorazowej dostawy samochodem ciężarowym nie zna dokładnej kwoty należności. Dopiero przy przekraczaniu granicy może oszacować jej wielkość. Równocześnie firma Elbrus nie chce dokonywać płatności gotówką, ponieważ wiązałoby się to z przekazywaniem za każdym razem pracownikowi dość dużej kwoty.
Elbrus mógłby dokonać zapłaty przelewem, ale wówczas musiałby złożyć przelew wcześniej i z góry znać kwotę zobowiązania. Niestety dokładne wyznaczenie kwoty cła jest niemożliwe, zdarza się, że stal jest ważona, a ewentualna różnica w wadze towaru spowodowałaby zmianę wysokości kwoty do zapłacenia.
Doradca z BRE Banku zaproponował firmie Elbrus następujące możliwości opłacenia cła:
- użycie weksla z awalem bankowym, ale jest to rozwiązanie dość drogie (opłata skarbowa od weksla i za awalowanie przez BRE Bank).
- wystawienie czeku niezupełnego (bez podanej kwoty) i potwierdzenie go w BRE Banku na szacowaną maksymalną kwotę należności. Firma Elbrus może uregulować należność (przed wręczeniem czeku wpisuje odpowiednią kwotę) i nie ponosi żadnych dodatkowych kosztów poza opłatą za potwierdzenie czeku. Jeżeli kwota wpisana na czeku będzie mniejsza niż kwota, na którą został potwierdzony, wówczas po otrzymaniu czeku do zapłaty w trybie inkasa BRE Bank wysyła środki do beneficjenta w kwocie wpisanej na czeku, a „nadpłatę” zwraca na rachunek bieżący firmy Elbrus.
Firma Elbrus zdecydowała się na regulowanie tego typu należności czekiem potwierdzonym niezupełnym. Dzięki temu może dokonywać każdorazowo zapłaty za transport w sposób elastyczny, szybki i tani. BRE Bank blokuje środki z rachunku firmy w celu zagwarantowania rozliczenia czeku.
Przykład 2. Czek bankierski
Firma StarBox chce uregulować czekiem należność wobec swojego wierzyciela. Nie może jednak użyć czeku własnego, ponieważ kontrahent uważa taki czek za mało wiarygodny, jako że StarBox posiada przejściowe problemy z płynnością.
Doradca BRE Banku zaproponował skorzystanie z czeku bankierskiego, czyli wystawionego przez BRE Bank. Zaletą czeku bankierskiego jest jego wysoka wiarygodność (np. środki na jego zapłatę nie podlegają zajęciu komorniczemu w przypadku upadłości zobowiązanego, bo wystawcą czeku jest BRE Bank). Gwarantuje to bezpieczeństwo kontrahenta.
Uwzględniając różne formy rozliczeń oraz różne formy obrotu czekowego można wyróżnić poniższe rodzaje czeków.
Ze względu na sposób zapłaty:
Ze względu na określenie beneficjenta/remitenta:
Potwierdzenie banku:
Okres ważności:
Zakreślenie lub jego brak:
Stopień wypełnienia:
Ze względu na sposób zapłaty:
- gotówkowe
- rozrachunkowe
Ze względu na określenie beneficjenta/remitenta:
- imienne
- na okaziciela
Potwierdzenie banku:
- potwierdzone
- nie potwierdzone
Okres ważności:
- zwykłe
- postdatowane
- antydatowane
Zakreślenie lub jego brak:
- zakreślone
- nie zakreślone
Stopień wypełnienia:
- zupełny
- in blanco/niezupełny
Aby wystąpić o blankiety czekowe, Twoja firma musi posiadać jedynie rachunek rozliczeniowy w BRE Banku. Także w sytuacji, gdy BRE Bank wystawia czek bankierski.
